Αυγερινός Δήμου Βοϊου

Ο Αυγερινός  βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του Νομού Κοζάνης.  Είναι χτισμένος σε υψόμετρο 1.100μ (μέσο όρο λόγω της αμφιθεατρικότητάς του) στα ανατολικά αντερείσματα της Β. Πίνδου στους πρόποδες του όρους Βοΐου. Βρίσκεται σε ιδανική τοποθεσία, μέσα σε πλούσια βλάστηση, με περίφημη θέα προς όλη σχεδόν την επαρχία Βοΐου. Από τα μεγαλύτερα και ορεινότερα χωριά γνωστά και ως «Καστανοχώρια», εκτός από το ιδανικό κλίμα και τις ασύγκριτες φυσικές ομορφιές, έχει την τέχνη των παλιών μαστόρων αποτυπωμένη στα διώροφα πέτρινα σπίτια του και στις εκκλησίες, των οποίων η φήμη και η δουλειά ξεπέρασε τα σύνορα του Ελληνικού χώρου. Υπήρξε οικονομικό κέντρο της περιοχής. Πριν από το 1750 είχε μάλιστα και ελληνικό σχολείο κατά πληροφορία του Αυγερινιώτη ιστορικού της Βιέννης Βασιλείου Παπαευθυμίου. Πολλοί Αυγερινιώτες από τις αρχές του 20ου αιώνα ξενιτεύτηκαν, δημιουργώντας με σκληρή εργασία προκοπή και ευημερία, χωρίς όμως να ξεχάσουν τη γενέτειρά τους την οποία βοήθησαν και βοηθούν ακόμη με κάθε δυνατό τρόπο. Πολλά έργα και μνημεία του χωριού φέρνουν τη σφραγίδα των ξενιτεμένων Αυγερινιωτών. Ο Αυγερινός ακόμα και σήμερα έχει πλούσια λαογραφική παράδοση. Διατηρούνται και αναβιώνονται τα περισσότερα από τα έθιμα όχι ως μουσειακό είδος αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της ζωής των μόνιμων κατοίκων αλλά και των Αυγερινιωτών της διασποράς (είτε εντός είτε εκτός συνόρων). Ιστορία του χωριού Στη σημερινή θέση του Αυγερινού υπήρχε μικροοικισμός του οποίου το όνομα δεν είναι γνωστό και ο πληθυσμός του δεν ξεπερνούσε τις 3-4 οικογένειες. Στον οικισμό αυτό, υπήρχε η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους και νεκροταφείο. Από τις παλαιότερες εικόνες της εκκλησίας αυτής είναι του Ιωάννου του Προδρόμου και του Αγίου Χαραλάμπους οι οποίες χρονολογούνται στα 1463 και 1499 αντίστοιχα. Ο Αυγερινός ιδρύθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα, από την σύμπτυξη επτά οικισμών: Καλογερίτσα, Ζάλτσι, Κοντσικό, Τσέρνις, Μπάτζη, Τσατίβι και Καλύβια. Οι λόγοι που οδήγησαν τους κατοίκους των οικισμών αυτών να μετοικήσουν στον τόπο που αργότερα ονομάστηκε Κωνστάντσικο και εν συνεχεία Αυγερινός, ήταν διάφοροι αλλά κυρίως οι διωγμοί και οι καταστροφές των χωριών τους από τους Αρβανίτες. Εκτός από τους κατοίκους των γύρω οικισμών, αρκετές ήταν και οι οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στον Αυγερινό από άλλα κοντινά ή μακρινά χωριά. Από όλες αυτές τις οικογένειες προέρχονται πολλά από τα επώνυμα που ακόμα υπάρχουν στον Αυγερινό. Πιο συγκεκριμένα, από την Καλογερίτσα εγκαταστάθηκαν στον Αυγερινό οι Πουλαίοι, από το Ζάλτσι, οι οικογένειες Βαρσάμη, Γάκη, Διανέλη, Δράτσα, Μακαρία, Παπανικολάου, Παπασακόπουλου, Τάρη, Τζώρη ( Κουτσφετσούλη) και Χαβιάρα. Κατά την παράδοση, από το Ζάλτσι πέρασε και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός στην τρίτη περιοδεία του (1775-1777), αφού προηγουμένως είχε μιλήσει στους Κωνσταντσιώτες , στη θέση «Σταυρό», όπου έμπηξε έναν σταυρό. Σήμερα βρίσκουμε στη θέση αυτή το εικονοστάσι του Αγίου. Από το Κοντσκό, εγκαταστάθηκαν στον Αυγερινό οι οικογένειες Μάγκου και Τζουμακέλη. Από το Τσέρνι προέρχονται οι οικογένειες Βαργιάμη και Παπακώστα, ενώ από τη Μπάτζη ήρθαν στον Αυγερινό οι Καραγιανναίοι, ( οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στη Μπάτζη από τα Καλύβια της Στερεάς Ελλάδας) οι Διαμαντουλαίοι, οι Κουσαίοι (Κουσούλη) και οι Ναναίοι. Από το Τσατίβι ήρθαν στο χωριό μας οι Εξαρχοπουλαίοι, οι Μπαλαματαίοι, οι Τζουλαίοι και οι οικογένειες Οικονομίδη και Τριαναταφύλλου. Τέλος, από τα Καλύβια, εγκαταστάθηκαν στον Αυγερινό οι Πασχαλοπουλαίοι και οι Γκιναίοι, που είχαν καταγωγή από την Κορυτσά. Σχεδόν ταυτόχρονα με την ίδρυση του χωριού, κτίστηκε και η εκκλησία η οποία επανακτίστηκε το 1846. Σ’ αυτή λειτουργούσε το Σχολείο και συνέρχονταν η δημογεροντία κατά την Τουρκοκρατία, ενώ η κρύπτη της έσωσε πολλές γυναίκες από τους Τουρκαλβανούς επιδρομείς αλλά και αργότερα φιλοξένησε και καταδιοκώμενα σώματα Μακεδονομάχων. Λέγεται ότι Αυγερινιώτες μετανάστες που ζούσαν και εργάζονταν στη Βλαχία παρείχαν οικονομική βοήθεια στον Αλέξανδρο Υψηλάντη για το κίνημα στις Παραδουνάβιες χώρες. Kατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, στον Αυγερινό υπήρχε επιτροπή Αγώνος, που συστάθηκε από τον Βάρδα με μέλη τους: Παπανικόλαο, Β. Παπαϊωάννου, Ευθ. Γκίνη, Κ. Χρήστου, Β. Νικολάου, Φ. Γκάση, Γ. Νάνο και Π. Τάρη. Πολλοί ήταν και εκείνοι που προσέφεραν στην πατρίδα υπηρετώντας στα ένοπλα σώματα. Σύμφωνα με ελληνική απογραφή του 1905, οι κάτοικοι του Αυγερινού τότε ανερχόταν σε 850 και ήταν όλοι ελληνόφωνοι Έλληνες. Στον Αυγερινό, λειτουργούσε σχολείο από τα μέσα του 18ου αιώνα. Το 1944 έγινε στόχος των Γερμανών οι οποίοι στο πέρασμά τους, έκαψαν μαζί με αυτό και άλλα 30 σπίτια. Το κτίριο που σήμερα γνωρίζουμε είναι αυτό που χτίστηκε μετά την κατοχή. Σε ότι αφορά το όνομα του χωριού, ο κ. Αθανάσιος Σακαλής, υποστηρίζει σε άρθρο του ότι, έχει λατινική προέλευση. Παράγεται από το θέμα της μετοχής του Ενεστώτα constans, γεν. Constantis του ρήματος consto-constiti-constatum-constare (= αντιστέκομαι επιτυχώς, έρχομαι στα χέρια, μένω σταθερός, πιστός». Η Ελληνική κατάληξη –ικον στο θέμα constant δηλώνει τον ικανό, τον κατάλληλο να κάνει κάτι. Έτσι προέκυψε το επίθετο κωνστάντικο, το οποίο αρχικά συνόδευε το ουσιαστικό «χωρίο» και σήμαινε βεβαίως «την τοποθεσία ή το χωριό, που ήταν κατάλληλο ή ικανό να αντεπεξέλθει, να αντισταθεί εναντίον (του εχθρού) Στη συνέχεια, και με την πάροδο των χρόνων, με παράληψη του ουσιαστικού «χωρίο», το κωνστάντικο έγινε το ίδιο ουσιαστικό ενώ για λόγους ευφωνίας άρχισε να προφέρεται κωστάντσικο , όπως δηλαδή ήταν και η πρώτη ονομασία του Αυγερινού. Πέρα από αυτή την τεκμηριωμένη εκδοχή, υπάρχουν και αρκετές παραδόσεις σχετικά με την προέλευση αυτού του αρχικού ονόματος, μια από τις οποίες υποστηρίζει ότι, πρωτεργάτης της ένωσης των παλαιότερων γύρω οικισμών ήταν κάποιος Κώστας και ότι προς τιμήν αυτού το νέο χωριό είχε ονομαστεί Κωνστάντσικο. Το χωριό, απέκτησε τη σημερινή του ονομασία, το 1927 οπότε και είχε συσταθεί μια επιτροπή τοπωνυμιών του Νομού Κοζάνης. Το όνομα προήλθε από την ονομασία μιας τοποθεσίας λίγο έξω από το χωριό, ο « Αυγέρως». Μετά από συζητήσεις και κάποιες αλλαγές στην αρχική πρόταση, κατέληξαν στη μετονομασία του Κωνστάντσικου σε Αυγερινό. (Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα ) http://www.avgerinos.org.gr/